14 . ابن قدامه : خرقى گفته است : هر مرد يا زن بالغ و عاقلى كه از اسلام بازگردد تا سه روز او را به اسلام دعوت مىكنند و در تنگنا گذاشته مىشود اگر بازنگشت كشته مىشود . « 1 » 15 . ابو دقيقه ( در حاشيه بر اختيار ) : امّا حبس او و دعوتش به اسلام ، واجب نيست ؛ چون به او دعوت اسلام رسيده است و وقتى به كافر ، دعوت رسيد ، لازم نيست تكرار شود پس اين كار ، اولى است ؛ ولى مستحب است دعوت تكرار شود . « 2 » 16 . جزيرى : حنفيه گفته‌اند : اگر مسلمان - پناه بر خداوند متعال - از اسلام بازگردد اسلام بر او عرضه مىشود اگر شبهه‌اى دارد بر طرف مىشود ؛ چون ممكن است شبهه‌اى در دين داشته باشد كه بايد بر طرف شود ؛ زيرا به اين كار ، شرّ او با يكى از بهترين دو وجه ، اسلام آوردن يا كشته شدن ، دفع مىشود ؛ ولى دعوت او به اسلام مستحب است . . . اگر مهلت خواست مستحب است قاضى سه روز به او فرصت دهد و اين سه روز حبس مىشود اگر اسلام آورد [ پذيرفته مىشود ] و گرنه او را مىكشند . شافعيه : هرگاه مسلمان مرتد شود . . . واجب است امام سه روز او را فرصت دهد و پيش از آن جايز نيست او را بكشد . مالكيه : واجب است امام ، مرتد را سه شبانه روز فرصت دهد و ابتداى سه روز را از روزى به حساب آورند كه ارتداد بر او ثابت شده نه از روزى كه به حاكم معرفى شده است و اين سه روز را با هم تلفيق نكنند كه باعث شود روز ثبوت الغا گردد . البته در صورتى كه متصل به فجر بوده است . حنابله : در يكى از اقوال همانند مالكيه و شافعيه مىگويند : واجب است سه روز از مرتد طلب توبه شود و در قول ديگر گويند : واجب نيست توبه درخواست شود ، بلكه به او اسلام عرضه مىشود اگر پذيرفت رها مىشود و گرنه لازم است در حال كشته شود . « 3 » نظر نگارنده : اهل سنّت در مهلت دادن سه روز به مرتد ميان مرتد فطرى و ملى فرقى نگذاشته‌اند ، بلكه هيچ‌يك متعرّض اين تفصيل نشده است ، البته بعضى از آنان مهلت دادن را شرط ندانسته ولى معتقد است عرضهء اسلام بر او لازم است و اگر نپذيرفت كشته مىشود .

--> ( 1 ) . مغنى ، ج 2 ، ص 123 . ( 2 ) . اختيار ، ج 4 ، ص 145 . ( 3 ) . الفقه على المذاهب الاربعه ، ج 5 ، ص 423 .